:: بزرگترین وبلاگ جهان شناسی ::

کشور کنیا

جمهوری کنیا ( Republic of Kenya ) کشوری است واقع در شرق قاره آفریقا ، جنوب اتیوپی ، غرب سومالی ، شرق اوگاندا ، جنوب شرق سودان ، شمال تانزانیا و در کنار اقیانوس هند ( در شرق ) . پایتخت کنیا ، شهر نایروبی ( Nairobi ) با حدود 2 میلیون و 500 هزار نفر می باشد . مساحت کنیا 582.650 کیلومتر مربع و جمعیت آن اندکی کمتر از 40 میلیون نفر است . از مهمترین شهرهای کنیا می توان به بندر مومباسا 670 هزار نفر ، کیسومو 325 هزار نفر ، ناکورو 220 هزار نفر و میرو 130 هزار نفر اشاره کرد . کنیا دارای آب و هوایی گرمسیری در امتداد ساحل و خشک و نیمه بیابانی عمدتاً در شمال می باشد ، به علت واقع شدن دریاچه ویکتوریا * در غرب کنیا ، که کلان شهر و بندر کیسومو نیز در همین منطقه و کنار دریاچه ویکتوریا قرار گرفته ، منطقه غرب کنیا از خاک حاصلخیز و شرایط مساعد برای کشاورزی برخوردار می باشد . به طور کلی پوشش گیاهی غالب در شمال و مرکز کنیا را ساوان تشکیل داده است . بلندترین قله کنیا ، مونت کنیا ( Mount Kenya ) * نام دارد که با 5199 متر ارتفاع در جنوب کنیا قرار دارد .

دیرینه شناسان بر این عقیده اند که آثاری از تمدن متعلق به حدود دو میلیون سال را در منطقه کنونی کنیا یافته اند . در 700 پس از میلاد دریانوردان عرب با پیاده شدن در سواحل شرقی کنیا ، در امتداد ساحل سکونت گزیدند . در قرن شانزده میلادی پرتغالی ها بر کنیا مسلط گشتند و کنترل آن را به دست گرفتند . از اواسط قرن شانزده میلادی مهاجرت قبایل شرق آفریقایی به کنیا و استقرار آنها در این منطقه آغاز شد . از مهمترین این قبایل می توان به قبیله کیکویو ( Kikuyu ) اشاره کرد . در سال 1890 کنیا به صورت تحت الحمایه بریتانیا درآمد و در سال 1920 ضمیمه مستعمرات پادشاهی بریتانیا شد . در زمان مستعمرگی کنیا توسط بریتانیا ، بریتانیا این کشور را " شرق آفریقای بریتانیا " می نامیدند . از اوایل دهه 40 میلادی جنبش های ملی گرایانه برای کسب استقلال از بریتانیا شروع به فعالیت جدی نمود ، در سال 1952 جنبش مائو مائو شکل گرفت ، این جنبش های ضد استعماری با پیوند به یکدیگر گروه شبه نظامیان کیکویو را تشکیل دادند که به طور مسلحانه وارد پیکار با استعمار بریتانیا شدند . این جنگ ها تا سال 1956 ادامه یافت .

کنیا پس از منازعات و درگیری های طولانی به استقلال می رسد :

سرانجام کنیا در 12 دسامبر 1963 به استقلال کامل از بریتانیا دست یافت . جومو کنیاتا ( Jomo Kenyatta ) رهبر ناسیونالیست کنیا که طی سالهای استعمار بریتانیا به زندان نیز افتاد به عنوان اولین رئیس جمهور کنیا بعد از استقلال انتخاب شد . از سال 1964 تا سال 1992 نظام سیاسی کنیا به صورت تک حزبی و در اختیار اتحادیه ملی آفریقایی کنیا ( KANU ) بود ، در ابتدا کنیاتا و سپس دانیل آراپ موی ( Daniel Arap Moi ) . با تظاهرات و اعتراضات گسترده مردم کنیا سرانجام موی به برگزاری انتخابات چندحزبی در سال 1992 تن در داد .

بحران های حاد اقتصادی و فساد افسارگسیخته دولتی ، اقتصاد کنیا را به زانو در می آورد :

اقتصاد کنیا در دوران زمامداری آراپ موی نه تنها هیچ گونه رشد و شکوفایی نداشت بلکه گرفتار نابه سامانی های عدیده ای نیز شد . در دهه 90 میلادی صرفنظر از کمک های بسیار زیاد خارجی ، زیرساخت های اقتصادی کنیا با سوء استفاده ها و اختلاس های دولتی و فساد مدیریت اقتصادی کشور تا مرز متلاشی شدن پیش رفت . در اوایل سال 1995 پرزیدنت موی به شدت علیه مخالفان جبهه گرفت و دستور داد هرکس را که به وی توهین کند بلافاصله بازداشت و زندانی کنند .

دهه ی شوم 90 میلادی برای مردم کنیا با بلایای طبیعی تکمیل می شود :

بین سالهای 1997 و 1998 میلادی سیل و طوفان های متوالی باعث نابودی بیشتر جاده ها ، پل ها و زمین های کشاورزی کنیا شد ، در همین اثنا اپیدمی شدن مالاریا و وبا نیز به مشکلی لاینحل برای سیستم بهداشت و سلامت کنیا بدل گشته بود . درگیری های قومی میان دو گروه نژادی عمده کیویو ( Kikuyu ) و کالنجین ( Kalenjin ) در دره ریفت نیز بدبیاری دهه ی مصیبت بار 90 را برای کنیایی ها تکمیل کرد .

در 7 آگوست 1998 تروریست ها سفارت آمریکا را در نایروبی مورد حمله قرار دادند ، در جریان این بمبگذاری 243 نفر کشته و بیش از هزار تن زخمی شدند . همزمان در حادثه ی مشابهی در برابر سفارت آمریکا در دارالسلام ( پایتخت تانزانیا ) بیش از ده تن جان خود را از دست دادند .

در سالهای ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴، کنیا شاهد وخیم ترین شرایط اقتصادی بود . رشد تولید ناخالص ملی متوقف شد و تولید محصولات کشاورزی به 9 % در سال کاهش یافت . در آگوست ۱۹۹۴ ، نرخ تورم به 100 % رسید . در نتیجه این مشکلات ، شرکت‌های وام دهنده ، شروع به کمک به کنیا کردند . در سال ۱۹۹۳ ، دولت کنیا برنامه‌های عمده اصلاح ساختار اقتصادی را آغاز کرد . وزیر جدید دارایی و سرپرست بانک مرکزی به کمک بانک جهانی و صندوق بین المللی پول ( IMF ) مسئولیت اصلاح را به عهده گرفتند . در این راستا ، دولت برنامه‌های کنترل قیمت ، مجوز واردات و کنترل نرخ ارز را متوقف کرد و شرکت های عمومی را به بخش عمومی واگذار کرد . در بین سالهای ۱۹۹۴ تا 1996 نرخ رشد تولید ناخالص ملی بطور متوسط حدود 4 % در سال بود . در سال ۱۹۹۷ ، به علت تغییر ناگهانی شرایط آب و هوایی و کاهش فعالیت اقتصادی به خاطر انتخابات دسامبر ۱۹۹۷ ، رشد اقتصادی کاهش یافت . در سال ۲۰۰۰ نرخ رشد GDP منفی بود ، ولی در سال ۲۰۰۱ با برگشت میزان بارش به حدود قبلی ، دوباره افزایش یافت . رشد اقتصادی در سال ۲۰۰۳ ، 4 % و در سال ۲۰۰۵ ، 8 % بوده‌است . دولت کنیا در سال ۱۹۹۹ با ساخت سازمان ضد فساد کنیا ، قدم مهمی در راستای اصلاحات برداشت . در جولای ۲۰۰۰ ، IMF قرار داد اعطای تسهیلات رشد و کاهش فقر ( PRGF ) را به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار تأیید کرد و بانک جهانی نیز ۱۵۷ میلیون دلار اعتبار برای اصلاح ساختار اقتصاد به کنیا داد . در دسامبر ۲۰۰۰ ، سازمان ضد فساد ، مغایر با قانون اساسی تشخیص داده شد و تلاش برای اصلاح در سال ۲۰۰۱ بی نتیجه ماند . IMF و بانک جهانی برنامه‌های خود را متوقف کردند و تلاش مجدد برای شروع دوباره در اواسط ۲۰۰۲ ، بی نتیجه بود .

پرزیدنت موی ، یکی از منتقدان برجسته و مخالفان سیاسی اش ، ریچارد لیکی ( Richard Leakey ) را در سال 1999 به عنوان ریاست خدمات اجتماعی کشور برگزید . لیکی نسل سوم سفیدپوستان مقیم کنیا و پسر دیرینه شناسان انگلیسی الاصل ، لوئیز و مری لیکی بود . او تأثیر عمده ای در بهبود وضعیت حیات وحش کنیا داشت . کیلی پس از بیست ماه وعده ی تطهیر و تصفیه سیستم فاسد بوروکراسی اداری کنیا را داد . به علت مخالفت ها و کارشکنی های مداوم پرزیدنت موی این اصلاحات لیکی عملاً محقق نشد و بدین ترتیب کنیا توسط سازمان شفافیت بین الملل به عنوان یکی از ده کشور فاسد دنیا شناخته شد .

امید ها برای اصلاحات در کنیا با به قدرت رسیدن کیباکی زنده می شود :

رهبر مخالفان ، اموای کیباکی ( Mwai Kibaki ) در انتخابات دسامبر 2002 پیروز شد و از 30 دسامبر کار خود را به عنوان رئیس جمهور جدید کنیا آغاز کرد . کیباکی وعده مبارزه با فساد گسترده در کشور را داد و البته در ماههای اوله به قدرت رسیدنش اصلاحاتی را نیز از جمله برکناری قضات و افسران پلیس فاسد ، تأسیس مدارس ابتدایی رایگان و بازگشایی مجدد خزانه کشور صورت داد ، هرچند این اقدامات به هیچ وجه کافی نبود . وقوق خشکسالی نیز باعث شد که در سال 2006 دو و نیم میلیون نفر با خطر قحطی زدگی مواجه شوند .

عکس : اموای کیباکی ، رئیس جمهور کنیا :

از انتخابات ریاست جمهوری دسامبر 2007 و پیروزی بحث برانگیز کیباکی تا تقسیم قدرت :

انتخابات ریاست جمهوری کنیا در دسامبر 2007 برگزار شد . انتخابات صحنه رقابت مابین دو نامزد اصلی یعنی اموای کیباکی از حزب وحدت ملی کنیا ( PNU ) و رایلا اودینگا ( Raila Odinga ) رهبر حزب جنبش دموکراتیک نارنجی ( ODM ) بود . نتیجه انتخابات حاکی از پیروزی بسیار نزدیک و شکننده 46 % به 44 % به سود کیباکی بود . کیباکی از قوم کیکویو بوده و اودینگا نیز از قوم لوئو ، بدین ترتیب اعتراض به نتایج انتخابات تبدیل به یک درگیری قومی در کشور شد و بیش از 800 تن در درگیری های پس از انتخابات در کنیا کشته شدند . چندین بعد ناظران بین المللی نیز بر تقلبات گسترده در انتخابات صحه گذاشتند . پس از خودداری اودینگا از دعوت کیباکی برای کمک به حل بحران سیاسی در کشور درگیری ها در فوریه 2008 نیز در کنیا ادامه یافت . در درگیری های خونین فوریه 2008 نیز بیش از هزاز تن کشته شدند . در اواخر فوریه 2008 ، کوفی عنان ، دبیرکل وقت سازمان ملل متحد نیز وارد عمل شد و از طرفین خواست با تقسیم قدرت به تفاهم رسیده و بحران سیاسی در کنیا را پایان دهند . پارلمان کنیا نیز با تشکیل جلسه ای با ایجاد پست نخست وزیری موافقت کرد و اودینگا در 17 آوریل 2008 رسماً نخست وزیر کنیا شد .

عکس : رایلا اودینگا ، نخست وزیر کنیا :

نژاد 22 % کنیایی ها ، کیکویو ، 14 % لویا ، 13 % لوئو ، 12 % کالنجین ، 11 % کامبا ، 6 % کیسی ، 6 % مرو ، 15 % سایر نژاد هایی آفریقایی و 1 % نیز غیر آفریقایی ( شامل : آسیایی ، اروپایی و عرب ) می باشد . همچنین دین 45 % کنیایی ها ، پروتستان ، 33 % کاتولیک ، 10 % مسلمان و 10 % نیز پیرو آیین های بومی و قبیله ای است . زبانهای انگلیسی و سواحلی هردو زبانهای رسمی کنیا هستند ، هرچند بیش از شصت زبان و لهجه محلی نیز در کنیا رایج و متداول است . واحد پول کنیا ، شیلینگ با واحد جزء سنت نام دارد . از مهمترین صادرات کنیا می توان به چای ، محصولات کشاورزی ، قهوه ، تولیدات نفتی ، ماهی و سیمان اشاره کرد .

* دریاچه ویکتوریا مابین کشورهای کنیا ، اوگاندا و تانزانیا واقع شده است .

* آیا می دانستید قله مونت کنیا دومین قله بلند قاره آفریقاست ؟ بلند ترین قله قاره آفریقا ، قله کلیمانجارو با 5895 متر ارتفاع می باشد که در شمال تانزانیا قرار دارد .

عکس : یک خیابان شلوغ در نایروبی ، کنیا :