جمهوری چاد ( Republic of Chad ) کشوری است واقع در مرکز آفریقا ، جنوب لیبی ، شرق نیجر و نیجریه ، غرب سودان ، شمال آفریقای مرکزی و شمال شرق کامرون . پایتخت چاد ، شهر اِن جامنا ( N'Djamena ) با 620 هزار نفر جمعیت می باشد . مساحت چاد 1 میلیون و 284 هزار کیلومتر مربع و جمعیت آن 10 میلیون و 112 هزار نفر است . از مهمترین شهرهای چاد می توان به موندو 285 هزار نفر ، بونگور 200 هزار نفر ، سارح 195 هزار نفر و آبشه 190 هزار نفر اشاره کرد . چاد دارای شرایط بیایانی و خشک در شمال و اقلیم گرمسیری و حاره ای در جنوب است ، از نظر اقلیمی چاد دارای دشت های خشک در مرکز بیابان در شمال ، نواحی کوهستانی در شمال غرب و سرزمین های پست در جنوب است . بلندترین نقطه ی چاد ، قله ی امی کُسی ( Emi Koussi ) با 3415 متر ارتفاع در شمال این کشور واقع شده است . منطقه ی حوالی دریاچه ی چاد ( Lake Chad ) دست کم تا 500 سال پیش از میلاد زیستگاه اولیه ی بومیان منطقه بوده است . در قرن هشتم میلادی ، بربرها ( Berber ) به منطقه ی چاد کنونی مهاجرت نموده و در آنجا ساکن شدند ، در سال 1085 اسلام وارد این ناحیه شد و تا قرن 16 میلادی ، سه پادشاهی محلی ، کانم بورنو ( Kanem-Bornu ) ، باگویرمی ( Baguirmi ) و اوادای ( Ouaddai ) بر چاد حکومت می کردند . در سال 1883 تا 1893 هر سه پادشاهی تحت تسلط فاتح سودانی ، ربیه الزبیر ( Rabih-Al Zubayr ) قرار گرفتند . در سال 1900 میلادی زبیر توسط فرانسوی ها سرنگون شد ، بدین ترتیب در سال 1913 هر سه پادشاهی در مستعمرات استوایی فرانسه فرو رفت و به عنوان قسمتی از ، اوبانگی شاری ( Ubangi-Shari ) " که اکنون جمهوری آفریقای مرکزی نام دارد " ، شناخته شد . در سال 1946 منطقه ای که چاد نام گرفت از جامعه ی فرانسه به عنوان جمهوری خودمختار معرفی شد . جنبش های استقلال طلبانه ی مردم چاد در اواخر دهه ی 50 میلادی به اوج خود رسید ، مهمترین رهبر جنبش های استقلال طلبانه ی چادی ها ، فرانسوا تومبالبایه ( Francois Tombalbaye ) نام داشت . سرانجام چاد در روز 11 آگوست 1960 از فرانسه اعلام استقلال نمود . تومبالبایه پس از استقلال به عنوان اولین رئیس جمهور چاد معرفی شد ، تومبالبایه در جریان کودتای سال 1975 کشته شد و ژنرال فلیکس مالوم ( Gen. Felix Malloum ) جانشین او شد . تقسیمات سیاسی ، دینی و نژادی پس از استقلال باعث بروز جنگ های داخلی در چاد در اواخر دهه ی 60 میلادی شد . در ماه مارچ 1979 نه گروه درگیر جنگ های داخلی چاد در لاگوس ، پایتخت وقت نیجریه ( اکنون پایتخت نیجریه به ، آبوجا انتقال یافته است ) با تشکیل یک دولت موقت به رهبری گوکُنی اودی ( Goukouni Oueddei ) رهبر اسبق شورشیان چاد ، موافقت کردند ، هنوز یک سال از انعقاد پیمان صلح نگذشته بود که در ماه مارچ 1980 پس از سرنگونی دولت گوکُنی توسط وزیر دفاع کابینه اش ، حسن هبره ( Hissen Habre ) جنگ های داخلی بار دیگر در چاد آغاز شد ، هبره سپس ان جامنا ، پایتخت را نیز تصرف کرد . معمر قذافی ( Muammar al-Qaddafi ) رئیس جمهور لیبی در ژانویه ی 1981 پیشنهاد ادغام لیبی و چاد را مطرح کرد که با مخالفت چاد مواجه شد ، پس از آن تا مدت یک سال لیبی از شمال چاد صرفنظر کرد ولی در سال 1983 مجددا با حمله به چاد در حمایت از رئیس جمهور خلع شده ی چاد ، گوکُنی اودی ، شمال این کشور را تصرف کرد ، بلافاصله پس از آن ، فرانسه وارد عمل شد و نیروهایی را در حمایت از هبره رئیس جمهور وقت به جنوب چاد فرستاد . در سال 1987 نیروهای چاد با همکاری نیروهای فرانسوی موفق شدند ، نیروهای لیبی را از شمال این کشور بیرون برانند ، در همین سال نیز آتش بس اعلام و جنگ پایان یافت . در سال 4 دسامبر 1990 ، ادریس دبی ایتنو ( Idriss Deby Itno ) وزیر دفاع پیشین و رهر حزب ( PSM ) دولت هبره را سرنگون کرد و خود در مسند قدرت نشست . دبی قانون اساسی را به حالت تعلیق در آورد و پارلمان را منحل کرد ، قانون اساسی جدید در سال 1994 تدوین و به تصویب رسید ، سپس دبی همه ی زندانیان سیاسی را مشمول عفو عمومی اعلام کرد . دبی در یک انتخابات چند حزبی در سال 1996 پیروز شد و در سال 2001 مجددا در سمت خود باقی ماند ، هرچند در حکومت او نیز نشانه هایی از سرکوبی و فساد دیده می شد . در ژوئن 2000 بانک جهانی با اعطای کمک 200 میلیون دلاری به چاد به منظور طرح خط لوله ای که میدان های نفتی چاد را به کامرون متصل می ساخت ، موافقت کرد . کل هزینه ی این طرح 3.7 میلیارد دلار برآورد و درآمد نفتی این خط لوله در طول 30 سال نیز 2.5 میلیارد دلار تخمین زده می شد . در حالی که گروهها و نهادهای حقوق بشری نگران این بودند که سود این پروژه تنها به جیب شرکت های نفتی چادی و کامرونی سرازیر شود ، بانک جهانی دولت چاد را ملزم ساخت تا 80 % سود و عایدات این پروژه را صرف آموزش ، سلامت ، زیربناسازی ، و سایر پروژه های رفاه اجتماعی کند ( در سال 2005 ، شفافیت بین الملل ، از چاد به عنوان یکی از کشورهای رتبه ی نخست فساد در جهان نام برد . ) ، انتظار می رفت در 25 سال آینده چاد سالانه 80 میلیون دلار از این پروژه ی نفتی درآمد داشته باشد که این 50 % درآمد خزانه ی دولت را افزایش می داد . سرانجام در سال 2006 این پروژه ی نفتی تکمیل و به بهره برداری رسید . پس از آن دبی با رد توافق با بانک جهانی اعلام کرد ، عایدات نفتی را صرف بودجه ی نظامی خویش خواهد نمود . در پاسخ به پیمان شکنی دبی ، بانک جهانی نیز کلیه ی وام های اعطایی چاد را به حالت تعلیق درآورده و کلیه ی حساب های بانکی چاد را مسدود کرد ، پس از آن در ماه می که دبی خود را در تنگنای شدیدی یافت سرانجام با بانک جهانی به توافق رسید . پس از آن دولت چاد تعهد نمود که تنها 30 % عایدات را از آن خود کند و 70 % باقی به طور انحصاری صرف کاهش شدت فقر در میان شهروندان چادی شود . در سال 2006 میلادی ، 250 هزار آواره ی سودانی برای فرار از جنگ های دارفور به چاد گریختند ، آنها که با گرسنگی و بیماری دست و پنجه نرم می کردند و کمپ های آوارگان اسکان داده شدند . در آوریل 2006 طرح کودتایی در چاد بر علیه ادریس دبی با کمک نیروهای فرانسوی مستقر در چاد ناکام ماند . در انتخابات 3 می 2006 ، ادریس دبی مجددا برای 5 سال دیگر رئیس جمهور باقی ماند ، هرچند گروه های اپوزیسیون این انتخابات را تحریم کردند . نخست وزیر چاد ، پاسکال یوآدیمناجی ( Pascal Yoadimnadji ) در 25 فوریه ی 2007 بر اثر بیماری درگذشت و در 26 فوریه ، نورالدین دلوا کاسیره کوماکویه ( Nouradine Delwa Kassire Koumakoye ) به عنوان نخست وزیر چاد انتخاب شد . شورشیان چاد در قالب سه گروه در فوریه ی 2008 ان جامنا را تصرف کردند و خواستار استعفای ادریس دبی ، رئیس جمهور شدند ، هرچند این شورش دفع شد ، دولت چاد ، سودان را به حمایت و سازماندهی گروههای شورشی و مخالف دولت در چاد متهم کرد ، سپس تنش بین دو کشور به شدت بالا گرفت . حدود 100 تن در ناآرامی های فوریه ی 2008 در چاد کشته شدند . در 12 آوریل 2008 ، ادریس دبی ، نخست وزیر کاسیره کوماکویه را از کار برکنار و یوسف صالح عباس ( Youssouf Saleh Abbas ) را جایگزین او به عنوان نخست وزیر چاد کرد . نژاد 27 % چادی ها ، سارا ، 12 % عرب ، 11 % مایو کبی ، 9 % کانم بورنو ، 8 % اوادای ، 6 % هاجارای ، 6 % تانجیله ، 6 % گورانه و 4 % فیتری باتا هستند . همچنین دین 53 % مردم چاد ، مسلمان ، 20 % کاتولیک ، 14 % پروتستان ، 7 % آنیمیست و 3 % نیز آدئیست ( بی خدا ) هستند . هر دو زبان فرانسوی و عربی ، زبان رسمی در چاد محسوب می شوند ، همچنین زبان سارا در جنوب و بیش از120 زبان و لهجه ی بومی نیز در چاد کاربرد دارد . واحد پول چاد ، فرانک سی اف آ با واحد جزء ( سانتیم ) نام دارد . از مهمترین صادرات چاد می توان به ، نفت ، احشام ، پنبه و صمغ عربی اشارع کرد . چاد از اعضای اتحادیه ی آفریقا می باشد .










چاد دارای 18 منطقه می باشد :



1 - باتا (Batha )


2 - بورکو اندی تیبستی ( Borkou-Ennedi-Tibesti )


3 - چاری باگویرمی ( Chari-Baguirmi )


4 - گوئرا ( Guera )


5 - هاجر لامیس ( Hadjer-Lamis )


6 - کانم ( Kanem )


7 - لاک ( Lac )


8 - لوگون اوسیدنتال ( Logon Occidental )


9 - لوگون اورینتال ( Logon Oriental )


10 - ماندول ( Mandoul )


11 - مایو کبی ایست ( Mayo-Kebbi Est )


12 - مایو کبی اوست ( Mayo Kebbi Ouest )


13 - موین چاری ( Moyen-Chari )


14 - اوادای ( Ouaddai )


15 - سالامات ( Salamat )


16 - تانجیله ( Tandjile )


17 - ویل دی ان جامنا ( Ville de N'Djamena )


18 - وادی فیرا ( Wadi Fira )